Greeklish

Βρισκόμαστε στην εποχή της συνεχούς ενημέρωσης αλλά και της ανάπτυξης της τεχνολογίας. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι καθημερινά χρησιμοποιούν τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το διαδίκτυο για να επικοινωνήσουν με άλλους ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο αλλά και για να ενημερωθούν. Μεγάλο και σημαντικό ρόλο σ’ αυτήν την επικοινωνία παίζει η γλώσσα. Κυρίαρχη γλώσσα στον κόσμο της τεχνολογίας είναι η αγγλική. Μόλις τα τελευταία χρόνια υπάρχουν ηλεκτρονικά προγράμματα αλλά και πληκτρολόγια που υποστηρίζουν την ελληνική γλώσσα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες λοιπόν αναπτύχθηκε το φαινόμενο των λατινογραμμένων ελληνικών, τα λεγόμενα greeklish (ή όπως παλαιότερα αποκαλούσαν φραγκολεβαντίνικα ή φραγκοχιώτικα). Στα greeklish δεν αλλάζει το νόημα της γλώσσας αλλά ο τρόπος γραφής της, απλώς δηλαδή υπάρχει άλλο αλφάβητο από το ελληνικό. Τα greeklish είναι η γραφή ελληνικού κειμένου με λατινικούς χαρακτήρες (i grafi ellinikou keimenou me latinikous xaraktires) λόγω της καθολικής χρήσης της αγγλικής στο διαδίκτυο και των διαφόρων τεχνικών προβλημάτων που προκύπτουν από τη χρήση των μη λατινικών γραμματοσειρών. Η μεταφορά γίνεται φωνητικά ή συμβολικά και εναπόκειται στην αντίληψη του κάθε χρήστη, π.χ. το λατινικό «x» χρησιμοποιείται συνήθως για το ελληνικό «χ» ενώ ηχητικά αντιστοιχεί με το «ξ».

 Η πορεία των greeklish στο χρόνο

Κάνοντας μία σύντομη αναδρομή στο παρελθόν μπορούμε να πούμε ότι τα greeklish δεν είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο. Στις αρχές του αιώνα και ακόμη πιο νωρίς οι Έλληνες στη Σμύρνη και αλλού χρησιμοποίησαν το λατινικό αλφάβητο σε ελληνικά βιβλία αλλά και τηλεγραφήματα. Περί τα 1800 τυπώθηκαν στη Σμύρνη πολλά ελληνικά βιβλία με λατινικούς χαρακτήρες. Ακόμη έγινε προσπάθεια να κυκλοφορήσει εφημερίδα με αυτόν τον τρόπο γραφής. Οι Λεβαντίνοι της Σμύρνης μιλούσαν όλοι ελληνικά αλλά στο γραπτό λόγο χρησιμοποιούσαν λατινικούς χαρακτήρες. Αυτόν τον τρόπο γραφής μιμήθηκαν οι Χιώτες αλλά και οι Έλληνες του εξωτερικού. Το 1930 στο περιοδικό Πρωτοπορία ο Κώστας Κορθαίος και ο Φώτος Γιοφύλλης μαζί με άλλους διανοούμενους της εποχής, όπως ο Μένος Φιλήντας και ο Δημήτρης Γληνός, έθεσαν ζήτημα μεταρρύθμισης της γραφής της ελληνικής γλώσσας. Συγκεκριμένα τα λόγια του Κορθαίου είναι τα εξής: « (…) ζητάμε να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά οι λατινικοί χαρακτήρες για τη γραφή της νέας ελληνικής, που είναι η ζωντανή γλώσσα και που θέλουμε να την καταστήσουμε τη μοναδική γραπτή γλώσσα της χώρας-μας. Θέλουμε λοιπόν να συμπέσει η αλλαγή του αλφαβήτου με την εισαγωγή της φωνητικής ορθογραφίας». Είναι γνωστή επίσης η σύνδεση μιας γλώσσας με τη γραφή μιας άλλης. Τα «καραμανλίδικα» είναι τα ελληνογραμμένα τούρκικα στα οποία διάβαζαν οι Έλληνες του Πόντου, της Πόλης και της Μ. Ασίας την Αγία Γραφή γνωρίζοντας καλύτερα τα τούρκικα παρά τα ελληνικά. Επίσης, οι Έλληνες στην Κάτω Ιταλία που διέμεναν εκεί έγραφαν τα ελληνικά τους με λατινικούς χαρακτήρες. Κατά τη δεκαετία του 1980 υπήρχαν Έλληνες που χρησιμοποιούσαν τα greeklish για να επικοινωνούν μέσα από διάφορα ηλεκτρονικά δίκτυα. Γύρω στο 1990 οι Έλληνες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό τα χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο. Με την πάροδο του χρόνου το διαδίκτυο αναπτύχθηκε με ταχείς ρυθμούς και τα greeklish διαδόθηκαν πολύ γρήγορα. Η αιτία αυτής της ραγδαίας ανάπτυξης ήταν, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, η επικοινωνία. Τα λεγόμενα εικονικά δωμάτια συνομιλιών (chat- rooms) αλλά και οι δωρεάν ηλεκτρονικές διευθύνσεις (e-mail) ήταν και συνεχίζουν να είναι δίοδος επικοινωνίας στη μητρική γλώσσα. Όλα αυτά μας δείχνουν ότι βασικό κριτήριο για μια γλώσσα είναι η χρησιμότητά της στην ανθρώπινη επικοινωνία και όχι τόσο η μορφή του αλφαβήτου της.

One thought on “Greeklish

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s